Ghana 2018 – 6 – Toneelstuk op school en percelen beschrijven

Zongo-Macheri, 27 september, 6 uur
Zon komt op, het is nog stil op de binnenplaats. Natuurlijk staat wel één van de dames met de kont in de lucht en de vlakke rug gehoekt erop op 90 graden met een stuk riet in de hand het zand te vegen. Gisteren legde ik Fatia uit, hoe ons wordt geleerd altijd door de knieën te gaan. Ik deed het voor, zij deed het na. En zei: o, dat zouden mijn knieën echt niet uithouden! Als ze staan te kokkerellen op de potten hier op het zand, dan zie je ze veelal staan met de rug op 120 graden.
Overigens hebben ze hier verder een prima keukentje, doen het meest binnen in de ronde hut, waar ook een grote koelkast staat. Eergisteren is er een nieuwe gekomen. Femke vertelt hoe dat gaat. Er is zo’n club van expats die met elkaar een internetomgeving heeft, op Facebook, en als deze mensen dan weer naar hun thuisland vertrekken, dan verspreidt zich de huisraad, die ze van de hand doen, op deze manier. Hij kwam in de bak van een bakfietsbrommer het erf oprijden. In de deur staan onze biertjes. Gisteren stond Mark, één van de jongens die hier werkt, op het punt om naar Khichiri te brommeren. Okko geeft ‘m centen en hij heeft later weer wat doosjes met flessen bier bij zich.

davGistermorgen zei Clement dat we met z’n allen om 8 uur zouden vertrekken naar het dorp. Het toneelstuk, dat hier al enige dagen wordt geoefend, meestentijds op het dak van nubean vault, wordt dan opgevoerd bij de school van Sedu. Het was al tegen half acht en de koffie en ontbijt waren er nog niet. Fatia vertelde me echter, dat zij ook allemaal zullen gaan, so don’t worry.
Deze keer kregen we een soort havermout bij het brood met groenteomelet.

sdrDaarna lopen we met z’n allen richting dorp, groep van ongeveer 25. Eigenlijk zo goed als iedereen van hier. Het dorp strekt een stuk verder aan de andere kant van de hoofdweg, waar verderop schoolgebouwen zijn, buiten het dorp. Daar zien we de kinderen van het dorp in schoolgebouwen en onder de grote overkapping van buiten-lokaaltjes. Je kunt hier inderdaad meestentijds veel fijner lekker buiten les krijgen. dav
Het schooluniform is hier een roze jurkje voor de meisjes en een roze shirt met beige broek voor de jongens. De stof is niet uit één stuk gemaakt en niet door één kleermaker; alle schakeringen roze door elkaar. Het ziet er bont en vrolijk uit, kinderen tussen 4 en 16 jaar oud; er zijn er zo’n 200. Alle blauwe plastic stoelen worden naar buiten gesleept. Het toneelstuk gaat opgevoerd worden op de verhoogde veranda voor de klaslokalen.

davAls iedereen zit, neemt eerst schoolhoofd Sedu en daarna Clement het woord. Dat doet-ie met de nodige flair en met de nodige interactiemomenten met de kinderen, met aangeleerde harmonieuze klap-sessies. Hij vertelt over ons en introduceert ons, waarna wij ook even het woord mogen nemen, om de beurt, voor deze kinderen. dav

Dan volgt het toneelstuk. Het bestaat uit een lange reeks korte scenes, waarbij aan het einde de spelers weer één lokaal in gaan, waarna applaus, waarna gesleep met stoelen en het creëren van een nieuwe opstelling, waarna nieuwe scene. Het hele stuk is in het Engels natuurlijk. Het is juist belangrijk, dat de kinderen zo het Engels beter begrijpen. Zo is het eens niet in opzegrijtjes en tafels, zo sluit het aan op gewone menselijke interactie. Daar heb ik ’t later over met Clement: begrijpen ze alles wel? De jongsten wellicht nog niet, maar deze setting leert ze wel associatief te denken, handelingen aan woorden te koppelen.
davNa wat scenes verslapt duidelijk onze aandacht. Sommige spelers zijn goed te verstaan, richten zich naar het publiek, andere zijn wat minder theatraal en zijn moeilijk te volgen. De scenes hebben enig John Lanting-gehalte, zonder dat het om grappen gaat. Een meisje is duidelijk op zoek naar een rijke husband; in een schoolklas kibbelende kinderen, die op hun kop krijgen van de juf. En die ‘11’ als uitkomst geven van de som van 1 en 1, waarna veel hilariteit. En kinderen, voor wie geen schoolgeld is betaald. In een andere scene een vader die op school komt en verteld wordt, dat-ie nu gauw moet betalen. Er wordt een zoon afgevoerd uit huis door twee politieagenten, omdat hij drugs zou hebben. Dat soort dingen.
Geleidelijk zie ik dat wij onze telefoontjes pakken en de aandacht verliezen. Maar, zoals dat altijd gaat, is het ook plotseling afgelopen, heb je het naderende slot nergens aan kunnen herkennen.

sdrDe kinderen gaan weer naar hun klasjes en wij lopen weer terug, door het dorp. In het dorp is iedereen echt heel vriendelijk en toegankelijk. En dat ook zonder dat ze zich opdringen of zo.
Inmiddels is één van de jongens vertrokken om Femke te gaan ophalen. Zij is vanmorgen vroeg met de bus uit Tamale vertrokken. In Sangara zal ze uitstappen, daar pikt hij haar op. Ik stel nog voor, dat onze auto wordt genomen, maar dat blijkt geen zin te hebben. Deze track is niet begaanbaar voor een auto. De brommer kan wel door de regenseizoen-rivieren heen, een auto niet. Femke zal hier vanmiddag aankomen, is hier dan voor het eerst sinds een half jaar. Ze heeft afgelopen zomer meer dan 3 maanden in Nederland gewerkt als verpleeghuisarts met als enige doel: geld verdienen om hier te investeren. Ze zijn echt voor een flink deel afhankelijk van deze inkomsten. Ik vernam nu zelfs van Femke, dat ze in oktober én in december wéér voor enige weken naar Nederland gaat om geld te verdienen. Er is een grote nood om verpleeghuisartsen, ze verhuurt zich als ZZP’er en verdient meer geld dan ze zou verdienen als ze in Nederland als huisarts zou werken. Dit werk is ‘for a higher purpose’, maar ze doet het geenszins met tegenzin, de wereld van de demente bejaarde in Nederland is op zijn eigen manier ook wel een wereld om een waardevolle contributie aan te leveren.dav

Derek en Quinten plannen weer verder te gaan, waar ze gisteren waren gebleven bij het in kaart brengen van het landgebruik in het noordelijke deel van het terrein van de oude staatsboerderij. Gisteren waren ze een eind gekomen, maar kwam er zware regenval aan, zijn ze doorweekt teruggekomen. Ik heb wel zin om mee te gaan. Henry gaat ook mee. En Kwame gaat mee. Hij is de belangrijkste assistent van Clement hier op de boerderij. Hij komt van KITA, dus zijn verblijf hier is nog een gevolg van mijn acties om KITA en Green Gold te linken. Het realiseren van zo’n feit is voor mij een groot ding, een praktische legitimatie voor de dingen die ik doe. En een beetje trots ben ik dan ook.
Maar eigenlijk is deze link tussen KITA en Green Gold alweer wat te veel verwaterd. Clement vertelt, dat het moeilijk is om Samuel van KITA te bereiken. sdrGelukkig blijkt Kwame (eigenlijk Theophilus; ‘Kwame’ gaat om zijn geboortedag; ik ben even kwijt welke dag dat was. Kofi Anan is op vrijdag geboren, ‘Kofi’ is vrijdag; zie foto) nog wel goed contact te hebben met Samuel. Kwame is hier nu een half jaar en is heel happy met z’n werk en z’n bestaan hier. Die blijft voor onbepaalde tijd. Kwame en Lisette hebben elkaar gevonden, zogezegd. Lisette gaat hier over een paar weken afscheid nemen, gaat nog enige maanden aan het werk in Tamale.

Dus zo banjeren we weer het veld in, met de kaplaarzen aan de voeten, fles water in de hand. Ik heb deze keer geen specifieke taak. Derek en Quinten hebben hun gps-apparaatjes in de hand. Deze volgt hun tracks en legt ze vast. Zo ronden we alle perceeltjes bouwland tussen de bush, brengen het zo in kaart. Achter elk veldje is een beetje bush, maar zie je daarachter weer een gecultiveerd veldje met mais, sorghum, cassave, pepertjes, groundnuts of yam. Ik begrijp van Quinten, die samen met Kwame even niet in mijn buurt liep, dat ze een slang hadden getroffen. Deze schoot door het gras de lucht in, geschrokken. Later horen we dat vandaag een vriend van Clement door een slang is gebeten en daarbij overleden is. davHet is ook nog eens totaal onnodig, dat je daaraan doodgaat, maar ja: dan moet je wel het spul hebben dat het gif neutraliseert. En dat is er in de wijde omtrek niet. Zou er natuurlijk wel moeten zijn. Komt vooral door het gebrek aan organisatie in dit land. Femke vertelt daarover, wat weer zo’n fronsmoment oplevert: “mijn hemel”. Volgens Femke is ’t het beste om het antigif te kopen op een zwarte markt.

Zo gaan we urenlang het veld door, wat op zich gewoon heerlijk is om te doen. Het is warm, ik word kleddernat van het zweet, maar het loopt opmerkelijk lekker op de rubberen boots.dav

Thuisgekomen ontmoeten we Femke, die inmiddels is aangekomen. Ze was aardig moe van urenlange zit achterop de brommer door de bush. Femke was dus ook al lang niet meer geweest hier. Natuurlijk omdat ze lang in Nederland was, maar ook als ze in Ghana is, moet ze tijd verdelen tussen gezin in Tamale, kinderen van 3 en 6, die het ook niet leuk vinden als mama een tijd weg is, en tijd op de farm, ongeveer 6 uren er vandaan, waar Clement meest aanwezig is. Het trekt allemaal een flinke wissel op een gezin. sdrOndertussen, hoe weinig ze hier fysiek ook is, is ze áltijd met deze onderneming bezig, altijd druk met het organiseren van de voorzieningen, het organiseren van de financiering, etc.

Nu is er een extra ingang, naast Clement en de mensen die hier werken, om meer te weten te komen over alles rondom Green Gold, rondom hoe hier alles reilt en zeilt. Via Femke verneem ik meer over de achtergrond van Clement, die 35 is, en al een leven achter de rug heeft, dat qua intensiteit gelijkstaat aan een tachtigjarige. De verhalen strekken heel erg ver; ik moest onwillekeurig denken aan Henri Charrière’s Papillon. Clement zou er zeker een boek over kunnen schrijven. Het is het des te bijzonderder om te zien, hoeveel positiviteit er in deze man zit, gezien de hoeveelheid tragiek in zijn leven.

sdrQuinten en Derek gaan weer hard aan de gang met de verzamelde data en het genereren van kaarten op de laptops. Ze zitten er diep in. Mooi om te zien, dat ze zo gedreven zijn. Okko houdt her en der gesprekken met de mensen hier. Heeft zich al meermaals uitgebreid onderhouden met Kwame over de gewassen en met Rauf over de tractor. Deze is nog maar twee jaar oud, maar vertoont kuren, die horen bij oudere, meer gebruikte trekkers. Waar komt dit door? Gebrekkig onderhoud, overduidelijk! Ik zeg Okko: dit moet je vooral met Clement afstemmen hoor. Het heeft weinig zin om dat alleen af te stemmen met Rauf, die nogal eens op deze trekker zit. Rauf is geen eigenaar, hij gaat heel anders met deze informatie om, zal zich altijd in jouw ogen onvoldoende als een rentmeester gedragen. En dat bevestigt Clement later dus ook, als ik het even ter agenda breng. Lastige is wel, dat Clement er ook niet zoveel verstand van heeft. Femke zit erbij te fronsen: die tractor is een miskoop van jewelste geweest, er is áltijd wat mee. Het had een Massey Ferguson moeten zijn, waarvan de onderdelen altijd beschikbaar zijn en die makkelijker is te onderhouden. Dit is een New Holland, een veel te ‘goedkoop’ apparaat. mdeGoedkoop duurkoop. Maar ondertussen geldt wel, dat met inachtneming van basisonderhoud de levensduur al flink verhoogd kan worden. De rubberen omhulsels van de vering liggen bloot. Daar komt zand in en dat is het begin van het einde. Er hoeft alleen maar nieuw rubber in. En de ploeg moet je áltijd eerst smeren, voordat je ermee het land in gaat. Dat gebeurt niet. Dit zijn heel zinvolle lessen voor de mensen hier. Het is echter maar afwachten, of er iemand iets mee zal doen.

’s Avonds is er jollof! Heerlijk. We vragen nog of het nog wat pittiger kan. Fatia heeft een bakje apart met heerlijk pittige pepersaus. Geweldig lekker gegeten!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: